รถเข็น (0 ชิ้น)
 
อาลัย นพ. สงวน นิตยารัมภ์พงศ์ โดย วิชัย โชควิวัฒน์

เขียนโดย admin
อังคาร 05 กุมภาพันธ์ 2551 @ 17:00


ประวัติวีรบุรุษไซร้ เตือนใจ เรานา
ว่าอาจจะยังชนม์ เลิศได้
และยามจะบรรลัย ทิ้งซึ่ง
รอยบาทเหยียบแนบไว้ แทบพื้นทรายสมัย



พระราชนิพนธ์ของล้นเกล้าฯ ร.6
แปลจากบทกวีของลองเฟลโลว กวีอเมริกัน

คุณหมอสงวนมิใช่นักรบที่ถืออาวุธอย่างบรรดาอัศวินหรือยอดฝีมือในวงการบู๊ลิ้ม แต่ประวัติและผลงานที่ปรากฏในหนังสือเล่มนี้บ่งบอกว่าคุณหมอสงวนเป็นวีรบุรุษในวงการสาธารณสุขโดยแท้

แม้ชีวิตในเยาว์วัยจะไม่โลดโผน เพราะเกิดมาเป็นลูกคนเล็กในครอบครัวชนชั้นกลางแถวเยาวราช แต่เมื่อชีวิตเริ่มย่างเข้าสู่รั้วโรงเรียนแพทย์หลังจากตัดสินใจสละสิทธิ์ไม่รับทุนโคลัมโบไปเป็นนักเรียนนอกที่ออสเตรเลีย

คุณหมอสงวนก็เสมือนย่างเข้าสู่สมรภูมิ

เพราะสถานการณ์บ้านเมืองช่วงนั้น เป็นช่วงของการต่อสู้ที่แหลมคม ก่อนจะเกิดเหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516 ต่อเนื่องไปจนถึง 6 ตุลาคม 2519 กว่าการต่อสู้จะเริ่มยุติเมื่อมีคำสั่ง 66/2523 ออกมา คุณหมอสงวนยืนหยัดอยู่แถวหน้าในสถานการณ์ความขัดแย้งมาอย่างต่อเนื่อง

และตลอดชีวิตก็เสมือนอยู่ในสมรภูมิมาโดยตลอดเพราะคุณหมอสงวนมีอุดมการณ์และทุ่มเทชีวิตให้แก่การต่อสู้เพื่ออุดมการณ์คือชีวิตที่ดีกว่าของประชาชนคนไทย คุณหมอสงวนต้องเผชิญกับอุปสรรคขวากหนามมากมาย กว่าจะก่อเกิดเป็นผลงานความสำเร็จที่เป็นคุณูปการเอนกอนันต์แก่สังคมไทย

น่ายินดีที่แม้จะต้องทุกข์ยากทั้งหน้าที่การงานและโรคร้ายที่รุมเร้า คุณหมอสงวนได้เจียดเวลาเล่าเรื่องราวในชีวิตอันน่าสนใจไว้ให้ผู้ยังอยู่ข้างหลังได้รับรู้และเรียนรู้ นับเป็นผลงานชิ้นสุดท้ายที่คุณหมอสงวนฝากไว้ มีเรื่องราวมากมายที่เป็นเบื้องหลังแห่งความสำเร็จ เป็นประสบการณ์ที่ทรงคุณค่าที่แลกมาด้วยหยาดเหงื่อและความเหนื่อยยาก เป็นอดีตที่มี “ทั้งรัก ทั้งชัง ทั้งหวาน และขมขื่น” โดยแท้

ผลงานทุกชิ้นของคุณหมอสงวนล้วนต้องมีการหล่อหลอมและบ่มเพาะภูมิปัญญาขึ้นด้วยความมานะอุตสาหะเป็นเวลายาวนานและเมื่อลงมือปฏิบัติก็ต้องประสบกับปัญหาที่หนักหนาสาหัสยิ่งกว่า สมตามหลักปรัชญาในคัมภีร์รากผัก (ไช่เกินถาน) ของหงอิงหมิง บทที่ว่าด้วย “ทองคำหลอมร้อยหนกับเกาทัณฑ์สามหมื่นชั่ง” ดังนี้

การฝึกฝนประหนึ่งหลอมทองคำร้อยหน
เร่งรัดร้อนรนมิใช่หนทางถูกต้อง
การกระทำให้เกิดคุณประโยชน์เปรียบดั่งเกาทัณฑ์หนักสามหมื่นชั่ง
เหนี่ยวยิงเบา จะปราศจากวีรกรรมที่ยิ่งใหญ่

Discipline is like tempered gold ; it is never right if done in haste.
Charity is like stretching a strong bow ; you won’t shoot very far with a
small effort.

นอกจากผลงานมากมายที่คุณหมอสงวนได้สร้างไว้ หนังสือเล่มนี้ยังเป็นพยานถึงการมีมรณานุสติและการ “เตรียมตัวตายอย่างมีสติ” ของคุณหมอสงวนอย่างชัดเจน

น่าเสียดายที่หนังสือที่เป็นอัตชีวประวัติของคุณหมอสงวนเล่มนี้ยังไม่จบบริบูรณ์ ด้วยข้อจำกัดทั้งเรื่องเวลาและสุขภาพทำให้ยังมีเรื่องราวอีกไม่น้อยที่คุณหมอสงวนมิได้เล่าไว้ ก็คงเหมือนงานวรรณกรรมเรื่องเอกของโลกและของไทยหลายเรื่องที่เขียนไม่จบ เช่น พี่น้องคารามาซอฟ ของดอสโตเยฟสกี และผู้ชนะสิบทิศของยาขอบ เป็นต้น

แม้บั้นปลายชีวิตคุณหมอสงวนจะต้องประสบกับชะตากรรมอันเลวร้าย จากโรคมะเร็งที่บั่นทอนสุขภาพอย่างรุนแรงและคร่าชีวิตไปก่อนวัยอันสมควร และด้วยคาวมเจ็บปวดทรมานจากทุกขเวทนาที่สาหัสสากรรจ์ แต่สุดท้ายแล้วคุณหมอสงวนก็บรรลุถึงซึ่งความสุขสงบ สมตามพระพุทธวจนะในพระธรรมบท บทหนึ่ง ดังนี้

เขามีความสุขใจในโลกนี้
มีความสุขใจในโลกหน้า
คนทำดี ย่อมสุขใจในภพทั้งสอง
เมื่อคิดว่าตนได้ทำแต่บุญกุศล ย่อมสุขใจ
ตายไปเกิดในสุคติภพ ยิ่งสุขใจยิ่งขึ้น

Here he is happy, hereafter he is happy,
In both worlds the well-doer is happy
Thinking, ‘Good have l done,’ thus he is happy
Further more he is happy,
When gone to the state of bliss.


นพ.วิชัย โชควิวัฒน

ดาวน์โหลดหนังสือชีวิตและงานของนพ. สงวน นิตยารัมภ์พงศ์ "งานกับอุดมคติของชีวิต" ได้ที่หน้าดาวน์โหลด



บทความฉบับสมบูรณ์ มานุษยวิทยาการแพทย์ ศตวรรษที่ 21
บทความ (ฉบับย่อ) "มานุษยวิทยาการแพทย์ในคริสต์ศตวรรษที่ 21"
สไลด์ประกอบการบรรยาย "มานุษยวิทยาการแพทย์ในศตวรรษที่ 21"
เอกสารประกอบการประชุมเชิงปฏิบัติการ "ทบทวนสถานะองค์ความรู้มิติสังคมวัฒนธรรมกับความเสี่ยงสุขภาพ: กลุ่มโรคNCDs การพนัน และภัยพิบัติ"
ดูทั้งหมด »
E-Mail

รหัสผ่าน

จดจำการล๊อคอิน

สมัครสมาชิก ลืมรหัสผ่าน